Op dinsdag van de vierde week van de minor Het Nieuwe Werken stonden twee gastcolleges van Rijksambtenaren op het programma.

Davied van Berlo

Davied van Berlo is werkzaam bij het ministerie van LNV als projectleider Ambtenaar 2.0. Hij stelt zich voor aan de studenten, zie zijn eigen site voor meer info en lees ook het interview in REpublic.

Hij startte zijn gastcollege met een uitleg over het doel van de overheid en hoe interdepartementale onderwerpen worden aangepakt.
Er zitten veel verschillende expertises aan complexe maatschappelijke problemen vast, over departementsgrenzen heen. De medewerkers van de diverse ministeries werken niet altijd zomaar met elkaar samen, de hierarchische lijn besluit hier toe en daarna starten projectteams over de ministeries heen. Dit werkt niet altijd even efficient.

Ambtenaar 2.0

Davied vertelde over de aanleiding om te starten met het project Ambtenaar 2.0, hiervoor verwijs ik je naar een verslag hierover, geschreven door een zijn collegae in een blog oktober dit jaar.

Normaal gesproken zou je eerst naar afdeling communicatie moeten, die maken een plekje op de intranetsite van het ministerie waarmee je kunt communiceren over je project. Davied koos er echter voor via het gratis cms Wordpress en een domeinnaam te starten met de openbare weblog Ambtenaar 2.0. De discussie was namelijk breder dan alleen voor medewerkers van LNV of rijksambtenaren.

Hij startte met het Netwerk van Ambtenaar 2.0, dat nu zo’n 560 leden kent, om een beeld te krijgen bij de bezoekers.  De leden zijn geinteresseerden in het onderwerp rond overheid/ambtenaren en web 2.0 en niet alleen ambtenaren. Het is voor de early adapters en early majority bedoeld, dat zijn of worden  ambassadeurs. Davied leerde dat je nooit weet waar de hulp vandaan komt. Er is inmiddels in het netwerk van Ambtenaar 2.0 een harde kern die samen met Davied zorgt voor de nodige bedrijvigheid rond het netwerk.

Spelregels veranderen

In de oude structuren is de aansturing hierarchisch en daarmee ook duidelijk, bij het nieuwe werken is het management de grip kwijt, er gebeuren dingen zonder dat de verantwoordelijke manager of zelfs minister dat weet. Hierarchische structuren kunnen echter een belemmering zijn voor samenwerking, terwijl er online snel en efficient kan worden samengewerkt. Het vraagt wel om een andere manier van werken, de medewerker moet weten welke instrumenten er zijn en hoe ze werken. Er is nu nog een kennisachterstand, die niet zo zeer leeftijdsgebonden is, jongeren hebben wel meer affiniteit met computers en internet.

De spelregels zijn aan het veranderen, maar het is nog niet duidelijk hoe ze dan zijn. In het “oude werken” zijn er subtiele regels rond besluitvorming en vergaderingen die in de jaren zijn ontstaan. Deze regels zijn nog niet duidelijk rond online samenwerkruimten. Hoe je daar met elkaar omgaat en welke (ongeschreven) regels er zijn moeten we met zn allen ontdekken.
We zijn als overheid nog maar net aan het ontdekken hoe je op deze manier ideeen uit de samenleving haalt, meningen afweegt en komt tot besluitvorming. Je moet wel weten waar de reacties vandaan komen om de mening van het Nederlandse volk goed te kunnen duiden. Het gesprek moet netjes te blijven, met normale meningen, zonder dat degene die het hardst schreeuwt het best gehoord wordt.

Vragen

Er wordt Davied gevraagd of hij weet wie van de 600 leden expert is.

“nee, maar de kracht van de massa is dat het juiste verhaal vanzelf naar boven komt. Mensen corrigeren elkaar en vragen aan elkaar de identiteit en foto op het netwerk bekend te maken. We zijn gewend om richting aan te geven, structuur aan te brengen, maar dat is nu net niet de bedoeling. Als je niet uitkijkt zit je snel in de oude werkwijze. De redactie is bijvoorbeeld een samenwerking met een open bijdrage.“

Vraag: “Ik heb net drie platformen (netwerk, blog en wetpaint) voorbij zien komen, is dat niet onhandig omdat het op drie plaatsen mogelijk is discussie te voeren?”

“De werkplaats op Wetpaint is wat meer op de achtergrond, terwijl de blog en het netwerk op de voorgrond staan. Het is voor bezoekers inderdaad niet altijd duidelijk waar nu het verschil in zit. Het voordeel van diverse middelen inzetten is echter dat je buiten gebaande paden kunt werken en dat geeft vrijheid.“

Antwoord op vraag die ik niet noteerde :

“Je moet als je op deze wijze gaat werken best goed weten hoe je de discussies doet, je moet er in een weblog of een reactie er op bijvoorbeeld op letten dat je niet zomaar beloften maakt, of dat de minister niet door je actie in de problemen komt”.

Antwoord op vraag die ik niet noteerde..:”

Het nieuwe werken is niet alleen voor kenniswerkers, maar ook voor bijvoorbeeld een wijkagent die via Buurtlink kan zien wat er speelt in de buurt. Het duurt wel even voordat het platter georganiseerd wordt. Status zal niet meer ontleend aan rang, schaal of kamer maar meer aan kennis. Bij besluitvorming zullen er altijd niveaus nodig zijn, want de overheid moet op zorgvuldige wijze moeten werken. Die structuur kan er niet uit. Voordat een stuk klaar is veel overleg met de juiste personen die in de toekomst op efficientere manier zullen samenwerken. Dit is nu op veel plekken al gaande maar Web 2.0 maakt dit nog transparanter“.

Persoonlijke noot: Juist doordat ik nauw betrokken ben bij Ambtenaar 2.0 is dit bovenstaande verslag misschien niet volledig. Ben je bij het college geweest en mis je iets, vul me rustig aan!

Lees ook